01
Kısa cevap
Eski bir teknik resimde DIN 17200, DIN 17210, DIN 1651 ya da DIN 17230 görüyorsanız, bunlar geri çekilmiş Alman normlarıdır. Yerlerini Avrupa normları (EN) aldı, bunlar da sonradan EN ISO 683 serisine taşındı:
- DIN 17200 (ıslah çelikleri) → EN 10083 → EN ISO 683-1 ve 683-2
- DIN 17210 (sementasyon çelikleri) → EN 10084 → EN ISO 683-3
- DIN 1651 (otomat çelikleri) → EN 10087 → EN ISO 683-4
- DIN 17230 (rulman çelikleri) → EN ISO 683-17
Çelik adı çoğu zaman aynı kalır; belge adı değişir. 42CrMo4 hem eski çizimde hem bugünkü normda 42CrMo4'tür. Eski norma dayanan çizimle bugün sipariş verilebilir, yeter ki kalite adını ve yeni normu birlikte yazın. Adların genel okunuşu için normlar rehberine bakın.
02
Eski → yeni norm tablosu
| Eski norm | Konu | Yerini alan EN | Güncel baskı |
|---|---|---|---|
| DIN 17200 | Islah çelikleri | EN 10083-1, -2, -3 | EN ISO 683-1:2018 (alaşımsız), EN ISO 683-2:2018 (alaşımlı) |
| DIN 17210 | Sementasyon çelikleri | EN 10084 (1998, 2008) | EN ISO 683-3 (ISO 683-3:2022) |
| DIN 1651 | Otomat çelikleri | EN 10087 | EN ISO 683-4:2018 |
| DIN 17230 | Rulman çelikleri | EN ISO 683-17 | EN ISO 683-17:2023 |
| DIN 17350 | Takım çelikleri | EN ISO 4957 | EN ISO 4957 (ISO 4957:2018) |
| DIN 17100 | Yapı çelikleri | EN 10025 | EN 10025-2:2019 |
İki not. Birincisi, EN 10083 ve EN 10084 geri çekilmiştir; bugün güncel olan EN ISO 683 serisidir. İkincisi, EN ISO 683-17'nin güncel baskısı 2023'tür (ISO sitesinde 2014 baskısı geri çekilmiş görünür); baskılar arasında küçük sınır farkları olabilir. Rulman kalitesinde hangi baskının geçerli olduğunu teknik resmin sahibiyle teyit edin.
Bu tabloyu ezbere kullanmayın. Her kalitenin hangi normda tanımlı olduğu kendi kalite sayfasında yazar: 42CrMo4, 16MnCr5, 11SMnPb37, 100Cr6.
03
Kalite adları nasıl değişti (21NiCrMo2 → 20NiCrMo2-2)
Çoğu kalite adı yeni normda aynen devam eder: 42CrMo4, 16MnCr5, 100Cr6. Değişen adlar şunlardır:
| Eski ad | Güncel ad | Not |
|---|---|---|
| 21NiCrMo2 | 20NiCrMo2-2 | Güncel norm EN ISO 683-3; SAE 8620'ye yakın eşdeğer |
| 14NiCr14 | 15NiCr13 | EN 10084 / EN ISO 683-3, W.Nr 1.5752 |
| 9SMnPb36 | 11SMnPb37 | DIN 1651 → EN ISO 683-4 |
| 9SMnPb36 yanında 9S20 | 9S20 | 9S20 hâlâ EN ISO 683-4'te listelidir; W.Nr 1.0711 eşlemesi kaynaklar arasında tam örtüşmez; siparişte teyit edilir |
Bu satırlarda ad değişimi bazen küçük bir bileşim sınırı değişimiyle birlikte gelir. Örneğin EN 10084'ün 2008 baskısında alaşımlı sementasyon çeliklerinin fosfor üst sınırı %0,025'e indirilmiştir. Eski bir çizimdeki bileşim şartı bugünkü sınırlardan farklı olabilir; kritik parçada çizimin sahibine sorun.
Okuma örneği: çizimde "DIN 17210 – 16MnCr5" yazıyor. DIN 17210 sementasyon çelikleri normudur; bugünkü karşılığı EN ISO 683-3'tür. Kalite adı 16MnCr5 değişmemiştir. Siparişte "16MnCr5, EN ISO 683-3 (eski DIN 17210)" yazarsınız. Teslim durumu çizimde yoksa sorun: +A, +N ya da başka bir durum hangisi isteniyor?
04
Güncel normda olmayan kaliteler
Bazı eski kaliteler EN ISO normlarının kapsamında değildir:
- 40NiCrMo2 (W.Nr 1.6546): eski DIN 17200 / DIN 1654-3'te 40NiCrMo2-2 adıyla yer alırdı. Güncel EN normunda karşılığı yoktur; yakın seçenek ISO 683-2'deki 41CrNiMo2'dir. Bu sitede 40NiCrMo2 kalite sayfası eski DIN aralıklarına göre hazırlanmıştır. Mevcut ayrıntı için 40NiCrMo2 kalite sayfasına bakın.
- 20CrMo5 (W.Nr 1.7264): Stahl-Eisen-Liste'de yer alır, EN ISO 683-3'te yoktur. Eski DIN 17210'dandır. Kalite sayfası tablo ve eşdeğerleri verir.
- 13NiCr6 (1.5713): eski DIN 17210'dan gelir; güncel EN normunda yoktur.
Norm dışı kalan bu çelikler artık üretilmiyor demek değildir; üreticiler SEL ya da kendi şartnameleriyle sunar. Ancak "standart belgesi" sorusuna cevap verirken doğru ifade "güncel EN normunda yok"tur.
05
Siparişte norm yazımı
Eski norm yazan çizimden sipariş verirken:
- Kalite adını olduğu gibi yazın: 42CrMo4.
- Güncel normu yazın: EN ISO 683-2. Eski normu parantez içinde ekleyin: (eski DIN 17200).
- Teslim durumunu belirtin: +A, +N ya da +QT.
- Çizimde mekanik değer varsa onun hangi normdan olduğunu yazın.
- Norm dışı kalitelerde (40NiCrMo2, 20CrMo5) normu "SEL" ya da "eski DIN" diye açıkça belirtin.
Eski ve yeni adı yan yana görmek için eşdeğerlik tablosunu kullanabilirsiniz; tablo kalite bazında dönüşüm verir. Kaynakların nasıl karşılaştırıldığını veri kaynakları sayfasında bulabilirsiniz. Teklif isterken kalite alanına güncel adı, not alanına eski normu yazın.
Kaynaklar: DIN standart arşivi kayıtları (DIN EN 10083 serisinin geri çekildiği, DIN EN ISO 683-1/-2 ile değiştirildiği); EN 10084:2008 önsözü ve önceki baskı listesi (DIN 17210'dan türediği); ISO 683-17:2014 ve 2023 baskı kaydı (ISO). DIN 17230 → EN ISO 683-17 eşlemesi ve DIN 17350 → ISO 4957 eşlemesi bağımsız bir çapraz referans tablosuna dayanır.
06
Sık sorulan sorular
Eski normlu çizimle sipariş verilebilir mi?
Evet. Kalite adı genellikle aynı kalır; siparişte yeni normu ve teslim durumunu yazın, eski normu parantezle ekleyin. Kritik parçada çizimin sahibinden yazılı onay alın.
EN 10083 hâlâ geçerli mi?
Hayır. EN 10083 serisi geri çekilmiş, yerini EN ISO 683-1 ve EN ISO 683-2 almıştır. Teknik resimde EN 10083 görürseniz bunu geçerli norm gibi değil, eski baskı bilgisi gibi okuyun.
Kalite adı da değişti mi?
Çoğu kalitede hayır. Bazılarında evet: 21NiCrMo2 bugün 20NiCrMo2-2, 9SMnPb36 ise 11SMnPb37 adıyla geçer. Ad değişince bileşim sınırı da küçük farklarla değişmiş olabilir.



