01
Ad değişikliği: 21NiCrMo2 → 20NiCrMo2-2
21NiCrMo2, eski DIN adıdır. Güncel normdaki adı 20NiCrMo2-2'dir (Werkstoffnummer 1.6523). Norm EN ISO 683-3'tür (güncel baskı ISO 683-3:2022, önceki adı EN 10084:2008). Yakın Amerikan karşılığı AISI 8620'dir.
Aynı çelik üç adla geçer: eski katalog ve teknik resimlerde 21NiCrMo2, yeni normda 20NiCrMo2-2, Amerikan kaynaklarda 8620. Üçünü aynı çelik olarak okuyabilirsiniz. Siparişte hangi adı kullanırsanız kullanın, W.Nr 1.6523'ü de yazmak karışıklığı önler.
Bu çelik nikel-krom-molibdenli bir sementasyon çeliğidir. Sementasyon çeliği yüzeyi sert, çekirdeği tok parça içindir; ayrımı ıslah ve sementasyon çeliği farkı yazısında anlattık. Tür sayfası: sementasyon çelikleri.
Tek bakışta:
- Karbon: %0,17–0,23 (düşük).
- Alaşım: nikel %0,40–0,70, krom, molibden.
- Tavlı teslim sertliği: en çok 212 HB.
- Adları: 20NiCrMo2-2 · 1.6523 · AISI 8620 · Ç 8620 · eski ad 21NiCrMo2.
02
Kimyasal bileşim
Karbon düşüktür; bu yüzden çelik kendi başına sertleşmez, yüzeyine karbon verilerek sertleştirilir. Nikel ve molibden, düşük karbonlu çeliğe tokluk ve sertleşebilirlik katar.
| Element | Oran, % |
|---|---|
| Karbon (C) | 0,17–0,23 |
| Silisyum (Si) | en çok 0,40 |
| Mangan (Mn) | 0,65–0,95 |
| Krom (Cr) | 0,35–0,70 |
| Molibden (Mo) | 0,15–0,25 |
| Nikel (Ni) | 0,40–0,70 |
| Fosfor (P) | en çok 0,025 |
| Kükürt (S) | en çok 0,035 |
Adı okumak
20, yaklaşık %0,20 karbondur. NiCrMo, nikel, krom ve molibdendir. Sondaki 2, nikel için 2 ÷ 4 = %0,5 civarıdır; normdaki aralık %0,40–0,70'tir. Yeni addaki "-2" eki ad sisteminin parçasıdır.
Nikel ve molibden ne katar
Nikel çekirdek tokluğunu yükseltir; çelik darbede kırılmak yerine enerji emer. Molibden sertleşebilirliği artırır ve menevişte oluşabilen kırılganlığı azaltır. Mangan ve krom ise 16MnCr5'te bu işi üstlenir. 20NiCrMo2-2 bu paylaşımı farklı kurar: mangan ve kromu azaltır, nikel ve molibdeni ekler.
Sementasyon çeliğinde karbon yüzeye sonradan verildiği için çekirdeği alaşım belirler. Bu yüzden iki sementasyon çeliğini karşılaştırırken karbona değil, alaşım dengesine bakarsınız.
03
Teslim sertlikleri
Sementasyon çeliği işlenerek parça yapılır. Bu yüzden teslim durumları sertlik aralığıyla tanımlanır:
| Durum | Sertlik, HB |
|---|---|
| +A (yumuşak tavlı) | en çok 212 |
| +TH (sertlik aralığına getirilmiş) | 161–212 |
| +FP (ferrit-perlit yapısı ve sertlik aralığına getirilmiş) | 149–194 |
+A yalnız üst sınır verir. +TH ve +FP hem alt hem üst sınır koyar. Bu, işleyen atölye için parti içinde düzenli sertlik demektir. Siparişte kodu yazın.
Bu bölümdeki sertlikler teslim sertliğidir, son sertlik değil. Sementasyon sonrası yüzey sertliği için föylerde 59–63 HRC anılır; bu değer bilgi amaçlıdır ve norm şart koşmaz.
Dört ad
Aynı çelik beş yerde beş adla geçebilir:
| Ad | Sistem | Not |
|---|---|---|
| 20NiCrMo2-2 | EN adı (EN ISO 683-3) | Güncel ad |
| 21NiCrMo2 | Eski DIN adı | Eski katalog ve resimlerde |
| 1.6523 | W.Nr (EN 10027-2) | Sıra numarası |
| AISI 8620 | AISI / SAE | Yakın eşdeğer; kimya birebir değil |
| Ç 8620 | MKE adlandırması | SAE numarasının başına Ç konur |
Kritik parçada AISI 8620'yi birebir sayıp sipariş vermeyin; iki normun aralıkları örtüşür ama aynı değildir. EN adıyla ve W.Nr ile yazın.
04
Kullanım alanları
20NiCrMo2-2, orta dayanımlı ve yüzeyi sertleştirilen parçalarda kullanılır:
- dişliler
- miller ve kamalı miller
- piston pimleri
- kavrama kovanları
Seçimini belirleyen şey, nikel ve molibdenin sertleştirmeden sonra çekirdeğe kattığı tokluk ve sertleşebilirliktir. Darbe alan dişli ve pimlerde bu önemlidir. Yüzey aşınır, gövde ise kırılmadan darbeyi taşımalıdır.
05
16MnCr5 ile karşılaştırma
Sementasyon çeliklerinin sık aranan iki üyesi 16MnCr5 ve 20NiCrMo2-2'dir. İkisi de düşük karbonludur; fark alaşımdadır.
| Özellik | 16MnCr5 | 20NiCrMo2-2 |
|---|---|---|
| Karbon, % | 0,14–0,19 | 0,17–0,23 |
| Mangan, % | 1,00–1,30 | 0,65–0,95 |
| Krom, % | 0,80–1,10 | 0,35–0,70 |
| Molibden, % | katılmaz | 0,15–0,25 |
| Nikel, % | katılmaz | 0,40–0,70 |
| +A, HB (en çok) | 207 | 212 |
| +TH, HB | 156–207 | 161–212 |
| +FP, HB | 140–187 | 149–194 |
| AISI (yakın) | 5115 | 8620 |
Okumak kolay: 16MnCr5, mangan ve krom ile sertleşebilirlik sağlar. 20NiCrMo2-2 ise az mangan ve krom taşır, bunu nikel ve molibden ile tamamlar. Sonuç, çekirdekte daha iyi tokluk ve darbe davranışıdır. Teslim sertlikleri birbirine yakındır; fark birkaç HB'dir ve işlemede pek hissedilmez.
Pratik kural: orta zorlamalı genel dişlide 16MnCr5 yeter. Darbe altında çalışan, çekirdek tokluğu öncelikli dişli ve pimlerde 20NiCrMo2-2 düşünülür. Karar parçayı tasarlayan mühendisindir.
Düşük karbonlu alaşımsız seçenek: C22E
Parça hafif yüklüyse alaşımsız bir sementasyon seçeneği vardır: C22E. Karbonu %0,17–0,24'tür ve alaşım içermez. Piston pimleri, dişliler, zincir makaraları ve miller gibi hafif yüklü parçalarda kullanılır. Alaşımlı çeliğin tokluğunu ve sertleşebilirliğini vermez; ama yük düşükse gereksiz alaşıma gerek bırakmaz.
Ne zaman 20NiCrMo2-2
Şu durumlarda alaşım dengesi nikel-molibdenli çeliğe kayar:
- Dişli ya da pim darbe alıyor; çekirdek tokluğu öncelikli.
- Teknik resim ya da müşteri şartnamesi AISI 8620 / 21NiCrMo2 diyor.
- Eski bir parçanın yedeği yapılıyor; orijinal malzeme 21NiCrMo2.
Üçü de yoksa 16MnCr5 çoğunlukla yeterlidir. Burada da aynı kural geçerli: gerekenden fazlasını seçmeyin.
06
Stok formu
20NiCrMo2-2 çelik çubuk olarak bulunur. Çelik Alaşımları stoktaki çubuğu ölçünüze en ve boyda keser; sementasyon dahil ısıl işlem yapmaz. Kalite önceden seçili gelen 21NiCrMo2 teklif formunda çapı ve boyu girersiniz. Eşdeğerleri tek tabloda görmek için eşdeğerlik tablosuna bakın.
Kaynaklar. EN ISO 683-3 (ISO 683-3:2022; önceki EN 10084:2008). Değerler ikinci bağımsız kaynakla karşılaştırılmıştır. AISI karşılığı yakın eşdeğerdir. MKE adı, MKE'nin ürün adlandırmasıdır; standart değildir.
07
Sık sorulan sorular
21NiCrMo2 ile 20NiCrMo2-2 aynı mı?
Aynı çeliğin eski ve yeni adıdır. 21NiCrMo2 eski DIN adı, 20NiCrMo2-2 güncel normdaki addır. Kimlik teyidi için W.Nr 1.6523'e bakın.
8620 ile 16MnCr5 arasındaki fark nedir?
AISI 8620 nikel-krom-molibdenlidir (20NiCrMo2-2), 16MnCr5 ise mangan-kromludur. 8620'de nikel ve molibden çekirdeğe tokluk ve sertleşebilirlik katar; 16MnCr5'te bunu mangan ve krom sağlar. İkisi de düşük karbonlu sementasyon çeliğidir ve teslim sertlikleri yakındır.
Ç 8620 ne demek?
MKE adlandırmasında SAE numarasının başına Ç konur. Ç 8620, AISI 8620'ye, yani 20NiCrMo2-2'ye karşılık gelir. MKE adı bir standart değildir. Bazı listelerde 20MnCr5 yanlışlıkla Ç 8620 diye geçer; bu bir eşleştirme hatasıdır.
