01
Kısa cevap
JIS, Japon Endüstri Standardı'dır. Japon çelik adları harflerle başlar ve harf grubu çeliğin türünü söyler. Üç grup işimize yarar:
- SCM: krom-molibdenli yapı çeliği. SCM440, 42CrMo4'e yakın eşdeğerdir.
- SKD: alaşımlı takım çeliği. SKD61, 1.2344'e yakın eşdeğerdir.
- SUJ: yüksek karbonlu krom rulman çeliği. SUJ2, 100Cr6'ya yakın eşdeğerdir.
Karşılıklar yakındır, birebir aynı değildir. Ayrıca bazı takım çeliklerinin JIS karşılığı yoktur: ISO 4957 ekindeki JIS tablosu 1.2379 için bir ad vermez. Adların genel okunuşu için normlar rehberine bakın.
02
Harf grupları
| JIS harfi | Anlamı | Stoktaki örnek |
|---|---|---|
| SCM | Krom-molibdenli çelik | SCM440, SCM432, SCM445 |
| SCr | Kromlu çelik | SCr440 |
| SNCM | Nikel-krom-molibdenli çelik | SNCM220 (tek kaynak) |
| SUP | Yay çeliği | SUP10 |
| SUJ | Yüksek karbonlu krom (rulman) çeliği | SUJ2 |
| SKD | Alaşımlı takım çeliği (soğuk ve sıcak iş) | SKD61, SKD7, SKD1 |
| SKT | Dövme kalıbı (sıcak iş) çeliği | SKT4 |
Sayılar çoğu zaman karbonu ve alt sıra numarasını taşır; örneğin SCM440'ta 40, yaklaşık %0,40 karbonu işaret eder, tıpkı 42CrMo4'ün 42'si gibi. Takım çeliği harflerinde (SKD, SKT) sayı yalnız grup içi sıradır; karbon yüzdesi anlamı taşımaz. Karbon çeliği S45C gibi adlarda ise S çeliği, 45 karbonun yüz katını, C karbon çeliği olduğunu belirtir. S45C, C45'e yakın eşdeğerdir.
Okuma örneği: SCM440. S çeliği, C kromu, M molibdeni gösterir (SCM: krom-molibdenli çelik); 40, yaklaşık %0,40 karbondur. Bu okuma 42CrMo4'ün okuma mantığına benzer: 42 karbon, Cr krom, Mo molibden. SCr440 ise yalnız krom içerir, 41Cr4'e yakındır. SUJ2 rulman çeliğidir; 100Cr6 ile yakın eşdeğerdir.
03
Stoktaki kalitelerin JIS karşılıkları
| JIS adı | EN adı | W.Nr | Durum |
|---|---|---|---|
| SCM440 | 42CrMo4 | 1.7225 | yakın eşdeğer |
| SCr440 | 41Cr4 | 1.7035 | yakın eşdeğer |
| SCM432 | 34CrMo4 | 1.7220 | yakın eşdeğer |
| SCM445 | 50CrMo4 | 1.7228 | yakın eşdeğer |
| SUP10 | 51CrV4 | 1.8159 | yakın eşdeğer |
| SUJ2 | 100Cr6 | 1.3505 | yakın eşdeğer |
| SKD61 | X40CrMoV5-1 | 1.2344 | yakın eşdeğer |
| SKD7 | 32CrMoV12-28 | 1.2365 | yakın eşdeğer |
| SKT4 | 55NiCrMoV7 | 1.2714 | yakın eşdeğer |
| SKD1 | X210Cr12 | 1.2080 | yakın eşdeğer |
| SNCM220 | 20NiCrMo2-2 | 1.6523 | tek kaynak |
Bu tablodaki karşılıkların hepsi kalite verisinde bağımsız kaynaklarla doğrulanmıştır; SNCM220 istisnadır, bir kaynaktan gelir. Dört adın tamamı için eşdeğerlik tablosuna bakabilirsiniz.
04
ISO 4957'nin JIS eki
EN ISO 4957 takım çelikleri normu, ek tablolarında bazı kalitelere JIS karşılıkları verir. SKD61, SKD7 ve SKT4 bu ek tablodan doğrulanır. Ek, her kalite için bir JIS adı vermez; bu, kalitenin Japon sisteminde birebir karşılığı olmadığı ya da ek hazırlanırken listelenmediği anlamına gelir. Karşılık yoksa varmış gibi yazmak yanlıştır.
1.2379 örneği: ISO 4957 ekinde bu kalite için JIS adı yok. Piyasada SKD11 anılır, bazı kaynaklar SKD10 yazar; bileşimleri farklıdır. Bu yüzden kalite sayfasında JIS hücresi boştur ve SKD11 "piyasada anılır" notuyla geçer. 1.2367 (X38CrMoV5-3) için de ne AISI ne JIS karşılığı vardır; iki bağımsız kaynak bunu doğrular.
05
Karşılık yoksa ne yapılır
Eski bir Japon çiziminde SKD11 görürseniz şu sırayı izleyin:
- Çizimin sahibine sorun: hangi bileşim isteniyor? Sipariş için bir EN adı ve W.Nr gerekir.
- SKD11'i otomatik olarak 1.2379'a eşlemeyin; bazı kaynaklar SKD10 ya da başka bir adı da verir. Kritik kalıpta yazılı onay alın.
- Onaylanan karşılığı sipariş belgesinde EN adıyla yazın: X153CrMoV12 (1.2379). Japon adı yanına parantezle eklenebilir.
- Bileşim şartı çizimde varsa, EN ISO 4957 aralıklarıyla çizimdeki sınırları karşılaştırın.
1.2379 kalite sayfasında EN ISO 4957 değerleri tablolu halde bulunur. Teklifi teklif formundan başlatabilir, not alanına JIS adını yazabilirsiniz.
Kaynaklar: EN ISO 4957 (ISO 4957:2018) JIS ek tablosu; ISO 4957 yeniden yayımı ve bir üretici çapraz referans tablosuyla karşılaştırıldı. Diğer JIS eşlemeleri iki bağımsız çapraz tablodan.
06
Sık sorulan sorular
SKD11 ile 1.2379 aynı mı?
Yakın anılır, ama ISO 4957 1.2379 için bir JIS karşılığı vermez. Bazı kaynaklar SKD11, bazıları SKD10 yazar. Kritik işte kalite için yazılı onay alın.
SCM440 ile 4140 aynı mı?
SCM440 ve AISI 4140 aynı çeliğin yakın eşdeğerleridir, ikisi de 42CrMo4 ile ilişkilidir. Üçü birebir aynı değildir. Siparişte EN adını yazın.
JIS karşılığı olmayan kaliteler hangileri?
ISO 4957 ekine göre 1.2379 ve 1.2367 için JIS karşılığı yoktur. 1.2316 ve plastik kalıp çeliklerinde (1.2311, 1.2312, 1.2738) de JIS karşılığı bulunamamıştır.
