01
Kısa cevap
Levha ve blok çeliğin ölçüsü kalınlık × en × boy sırasıyla ve milimetre cinsinden yazılır; ilk değer kalınlıktır. Parçayı kendi tezgâhınızda işleyecekseniz son ölçüye işleme payını eklersiniz ve ham ölçüyü istersiniz. Adet, kalite ve teslim durumu da aynı satıra girer.
Biz stoktaki ham malzemeyi ölçünüze en ve boyda keseriz, yani ebatlarız. Parçayı işleyen sizsiniz; bu yüzden ölçü, sizin işleme planınıza göre yazılır. Altı formun genel karşılaştırması için çelik formları rehberine bakabilirsiniz.
02
Ölçü sırası
Üç ölçüyü ayırt etmenin kuralı şudur: - Kalınlık (t): en küçük ölçü. İlk yazılır. - En (b): ikinci ölçü. - Boy (L): en büyük ölçü. Son yazılır.
Yazım: 40 × 200 × 300 mm. Birim mm'dir; her ölçüden sonra yazmanız gerekmez, sona bir kez yazın.
Karışıklık iki yerde çıkar. Birincisi, kalınlıkla eni ters yazmaktır: 200 × 40 × 300 yazan kişi 40 mm eni mi, 40 mm kalınlığı mı kastetmiştir? İkincisi, boyun nerede kesileceğidir. Kalınlık ve en genellikle ürünün fabrika ölçüsüdür; boy ise sizin istediğiniz kesim boyudur. Kritik bir yön (örneğin lif yönü) varsa hangi ölçünün o yönü gösterdiğini notla belirtin.
Levha ürününde ölçü bu sırayla yazılır. Eş anlamlı olarak bazı kataloglar "blok" der; kalın levha ile blok arasında sipariş yazımı bakımından fark yoktur.
Ölçü yazımında sık yapılan hatalar: - Ölçü sırasını belirtmemek ve rakamları rastgele dizmek. - Birimi yazmamak ya da cm ile mm'yi karıştırmak. - Ölçüyü son ölçü sanmak: sipariş ham ölçüdür. - Boyu hiç yazmamak ya da "uygun boy" demek. - Adedi ölçüden ayrı bir yerde bırakıp satırı eksik göndermek.
Her biri teklifi geciktirir, bazısı yanlış ölçüde malzeme getirir.
Ağırlık, üç ölçünün çarpımından bulunur. Hacmi cm³ olarak bulup yoğunlukla (7,85 g/cm³) çarparsınız:
| Ölçü (mm) | Hacim (cm³) | Ağırlık (kg) |
|---|---|---|
| 20 × 300 × 500 | 3000 | 23,55 |
| 40 × 200 × 300 | 2400 | 18,84 |
| 80 × 250 × 400 | 8000 | 62,80 |
| 100 × 300 × 600 | 18000 | 141,30 |
Hesabı kendiniz yapmak yerine ağırlık hesaplama aracını kullanabilirsiniz. Bu tablo yalnız örnektir ve stok ölçüsü değildir.
03
İşleme payı mantığı
Parçayı tezgâhta işleyeceksiniz. Bu yüzden ham ölçü, son ölçüden biraz büyüktür:
ham ölçü = son ölçü + işleme payı
Pay üç nedenle gerekir: 1. Haddelenmiş ya da kesilmiş yüzeyin dış katmanı işlenerek alınır. 2. Sertleştirme ya da gerilim değişimi ölçüyü biraz oynatabilir; bitirme için malzeme kalmalıdır. 3. Kesim yüzeyi işleme sırasında düzeltilir.
Payın değeri kalıba, kaliteye, kalınlığa ve tezgâha göre değişir. Payı, kalıbı tasarlayan ve işleyen siz belirlersiniz. Pay hakkında bir soru çıkarsa teklif aşamasında satış ekibine sorun; kesim planı bu sayıya göre yapılır.
İki hata da pahalıdır. Pay eksik olursa parça işlenemez, yeniden malzeme gerekir. Pay fazla olursa hem ağırlık hem işleme süresi artar: 200 × 300 mm yüzeyli bir blokta 5 mm fazla kalınlık, yaklaşık 2,4 kg ek ağırlıktır (300 cm³ × 7,85 g/cm³).
04
Teslim durumu ve sertlik
Levha ya da blok çeliğin teslim durumu, işleme sırasında davranışını belirler. Takım çeliği için iki yaygın durum vardır: - Tavlı (+A): yumuşak. İşlenir, sonra sertleştirilir. 1.2379 için en çok 255 HB; 1.2344 için en çok 229 HB. - Islahlı (+QT): orta sertlikte gelir. 1.2738 yaklaşık 300 HB gelir.
Sipariş satırına durumu mutlaka yazın. Tavlı bir 1.2379 ile ıslahlı bir 1.2738 farklı tezgâh ayarı ister. Teslim durumu yazılmazsa takım çeliğinde norm, aksi belirtilmedikçe tavlı teslimi varsayar; ama istisnalar vardır. Yazmak yanlış beklentiyi önler.
05
Adet ve parça listesi
Bir iş için birden çok ölçü gerekiyorsa liste hâlinde yazın. Her satıra bir "poz" numarası verin ve aynı sırayla ilerleyin.
| Poz | Kalite | Durum | Kalınlık × en × boy (mm) | Adet | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | 1.2379 | +A | 40 × 200 × 300 | 2 | Üst plaka |
| 2 | 1.2379 | +A | 20 × 200 × 300 | 2 | Alt plaka |
| 3 | 1.2738 | +QT | 80 × 250 × 400 | 1 | Kalıp bloğu |
Bu listenin toplam kuramsal ağırlığı 7,85 g/cm³ ile hesaplanır: 2 × 18,84 + 2 × 9,42 + 62,80 = 119,32 kg. Takım çeliklerinde kalite yoğunluğu biraz farklı olabilir; yine de toplam, nakliye ve teklif karşılaştırması için yeterli bir ilk değerdir.
Tablo yalnız yazım örneğidir. Liste yazarken şunlara dikkat edin: - Aynı kalite, durum ve kalınlık tek satırda toplanabilir; kesim planı bunu verimli kullanır. - Her satırda adet yazılıdır. Adet olmadan teklif çıkmaz. - Not sütunu parçanın nereye gideceğini söyler; yanlış anlamayı önler.
Kesim sayısı arttıkça iş artar. Bu nedenle parçaları mümkün olduğunca az ölçüde toplamak mantıklıdır. Kesim ölçüsü sapmasını satış ekibi teklifte yazılı bildirir.
Kesim planı bu listeden çıkar. Aynı kalite ve kalınlıktaki parçalar tek plakadan çıkarılabiliyorsa kesim sayısı ve fire azalır. Bu yüzden listeyi tek seferde, tüm kalemlerle göndermek, kalem kalem göndermekten verimlidir.
06
Teklif formu örneği
Aşağıdaki metin, teklif formuna yapıştırılabilecek bir talebin örneğidir:
- Kalite: 1.2379 (X153CrMoV12), EN ISO 4957, +A
- Form: levha
- Ölçü: 40 × 200 × 300 mm, 2 adet
- Not: ölçü, işleme payı dahil ham ölçüdür
- Belge: gerekiyorsa istediğiniz muayene belgesi türünü yazın
- Teslim yeri: ‹şehir›
Talebinizi aynı düzende yazarsanız satış ekibi eksik bilgi sormak zorunda kalmaz.
Teklif sayfasından kaliteyi, formu ve ölçüyü seçerek talebi gönderirsiniz.
07
Sık sorulan sorular
İşleme payını kim belirler?
Parçayı işleyen siz belirlersiniz. Pay, kalıba, kaliteye ve tezgâha göre değişir. Biz payı hesaplamıyoruz; ham ölçüyü siz yazarsınız, biz en ve boyda keseriz. Emin değilseniz teklifte satış ekibine sorun.
Levha ile blok arasındaki fark nedir?
Sipariş yazımı bakımından fark yoktur. İkisi de kalınlık × en × boy ile yazılır. Günlük dilde kalın ve kareye yakın kesitler "blok", ince ve geniş kesitler "levha" diye anılır.
Kesim ölçüsü toleransı nedir?
Kesim ölçüsü sapması kalınlığa ve kaliteye göre değişir; satış ekibi teklifte yazılı bildirir. Dar bir kesim ölçüsü gerekiyorsa baştan yazın.
