01
Kısa cevap
Taşlanmış çelik mil, yüzeyi taşlanarak dar bir tolerans sınıfına getirilmiş yuvarlak çubuktur. Sınıf genellikle h6 ile h9 arasındadır. Yüzey düzgün, çap hassas, doğrusallık yüksektir. Bu özellikler mili, başka bir parçaya hassas geçmesi gereken yerlerde kullanışlı yapar: burç, rulman yatağı, lineer hareket.
Taşlanmış mil ayrı bir form değil, çubuk formunda bir üründür. Altı formun karşılaştırması için çelik formları rehberine bakabilirsiniz. Ürünü doğrudan görmek isterseniz taşlanmış çelik mil sayfası vardır.
02
Taşlama yüzeye ne katar
Çubuk üretiminde yüzey işlemi üç basamaklıdır. Haddelenmiş çubuk tufallıdır ve geniş toleranslıdır. Çekilmiş çubuk parlak ve daha dardır. Taşlanmış çubukta ise yüzey, bir taşlama taşıyla ince bir kat alınarak düzeltilir.
Bu işlemin getirdikleri: - Dar çap toleransı. Taşlama, çekilmiş çubuğun ulaşamadığı sınıflara iner. Taşlanmış üründe h6'ya kadar sınıflar tanımlıdır. - Düzgün yüzey. Çekilmiş çubuğa göre daha düşük pürüzlülük; rulman ve conta yüzeyi için gerekli. - Yüksek doğrusallık. Norm, boy boyunca eğrilik sınırını tanımlar ve ölçü yöntemini verir. - Yuvarlak kesit. Ovalite (yuvarlaklıktan sapma) tolerans aralığının yarısını geçemez.
Sonuç: taşlanmış mil, ek işlem yapılmadan bir yatağa ya da burca oturabilir. Çubukta aynı hassasiyete ulaşmak için ek taşlama gerekir. Çubuğun genel özellikleri için çelik çubuk sayfasına bakın.
İki bitirme durumunun karşılaştırması:
| Özellik | Çekilmiş çubuk | Taşlanmış mil |
|---|---|---|
| Tolerans sınıfı | h9–h12 | h6–h9 ve daha geniş sınıflar |
| Yüzey | Parlak, çekme izli | Daha düzgün, daha düşük pürüzlülük |
| Geçme | Genelde ek işlem gerekir | Çoğu zaman doğrudan geçer |
| Tipik iş | Genel mil, pim, aks | Yatak, burç, conta, kılavuz |
Tabloyu bir kural olarak değil bir eğilim olarak okuyun. Hangi mil hangi sınıfta bulunuyorsa teklifte yazılır; siz yine de çizimdeki sınıfı isteyin.
Not: taşlanmış mili biz taşlamayız. Mili stoktan taşlanmış hâliyle verir, istediğiniz boyda keseriz.
03
Tolerans sınıfları
Mil toleransı ISO 286'ya göre h harfi ve bir sayıyla yazılır (örneğin h6). h, milin anma ölçüsünden büyük olamayacağını söyler. Sayı büyüdükçe tolerans genişler. Harf ve sayının ayrıntısı h6, h9, h11 tolerans nedir yazısında.
Taşlanmış milde en çok h6, h7, h8 ve h9 görülür. Üç çap için izin verilen sapmalar (mm):
| Anma çapı | h6 | h7 | h8 | h9 |
|---|---|---|---|---|
| Ø 20 | 0,013 | 0,021 | 0,033 | 0,052 |
| Ø 50 | 0,016 | 0,025 | 0,039 | 0,062 |
| Ø 80 | 0,019 | 0,030 | 0,046 | 0,074 |
Okuma örneği: Ø20 h6 mil, 19,987 ile 20,000 mm arasında olur. Ø50 h9 mil, 49,938 ile 50,000 mm arasında kalır.
Tabloda gördüğünüz gibi aynı sınıf büyük çapta daha geniş bir aralığa izin verir. h6'dan h9'a geçmek toleransı yaklaşık dört kat artırır.
04
Teslim durumları (EN 10278)
Parlak çelik ürünleri EN 10278'e göre dört bitirme durumunda sunulur: - Çekilmiş (+C): oda sıcaklığında kalıptan çekilmiş. - Soyulmuş veya tornalanmış (+SH): yüzey kabuğu talaşla alınmış. - Taşlanmış: yüzey taşlanmış (norm baskısına göre +SL ya da +G kodu). - Parlatılmış (+PL): ek parlatma yapılmış.
Her durumda hangi tolerans sınıflarının uygulanabildiği farklıdır. Çekilmiş yuvarlak çubukta sınıflar h9'dan h12'ye uzanır; taşlanmışta h6'ya kadar iner. Bu yüzden h6 ya da h7 istiyorsanız ürünün taşlanmış durumda olması gerekir.
Siparişte bitirme durumunu, sınıfı ve kaliteyi aynı satıra yazarsınız. Ölçü hassasiyeti tek belirleyici değildir.
Ölçüm konusunda bir not: ISO toleransları 20 °C referans sıcaklığı için tanımlıdır. Dar sınıflarda (h6, h7) mikrometre ile parça aynı sıcaklıkta olmalıdır; elde ısınmış bir mili ölçmek yanlış sonuç verir. Ölçüm, norma göre çubuk ucundan belli bir mesafe içeride alınır.
05
Kullanım alanları
Taşlanmış mil, dar tolerans isteyen yerlerde kullanılır: - Burçlar ve kızaklar: mil bir burcun içinde kayar ya da döner. - Rulman yatakları: rulman iç bileziği milin üzerine hassas geçer. - Lineer hareket: doğrusal rulman ve kılavuz sistemleri için kılavuz mil. - Conta yüzeyi: conta, dar tolerans ve düşük pürüzlülüğe ihtiyaç duyar. - Hidrolik ve pnömatik elemanlar: piston ve rot gibi parçalarda. - Hassas aparatlar: ölçü sapmasının kritik olduğu yerler.
Her sınıf için hesap aynıdır: tablodan çap aralığını bulur, sapmayı anma çapından çıkarırsınız. Dar tolerans her yerde gerekmez. Parçanın hangi yüzeyi başka bir parçaya geçiyorsa o yüzey için sınıf seçilir; gerisi için geniş sınıf yeterlidir. Hassasiyetin gerekçesini baştan netleştirmek, gereksiz dar sınıf yazmaktan korur.
06
Sipariş bilgileri
Taşlanmış mil siparişinde şunlar yazılır: 1. Çap ve tolerans sınıfı birlikte: Ø 20 h6. 2. Kalite: çizimdeki kalite. Hangi kalitelerin taşlanmış durumda stokta olduğu teklifte netleşir. 3. Boy ve adet: örneğin 1000 mm, 4 adet. 4. Teslim durumu: çizim bir durum (tavlı, ıslahlı) istiyorsa belirtin. 5. Düzlük veya doğrusallık şartı: çizimde varsa.
Örnek satır (yazım örneği, stok bilgisi değil): Taşlanmış mil Ø 20 h6, 1000 mm, 4 adet.
Ağırlığı çubukla aynı formülle hesaplarsınız: Ø20 mm mil 1 m'de 2,47 kg gelir. Taşlama kütleyi değiştirmez; yalnız çapı anma ölçüsünün biraz altına çekebilir. Kalite ve ölçüyü yazıp teklif isteyebilirsiniz.
07
Sık sorulan sorular
Taşlanmış mil ile çekilmiş çubuk arasındaki fark nedir?
Çekilmiş çubuk kalıptan çekilir ve genellikle h9–h12 sınıfındadır. Taşlanmış mil ise yüzeyi taşlanarak h6'ya kadar dar sınıflara getirilir. Taşlamada pürüzlülük düşer, doğrusallık ve yuvarlaklık iyileşir.
Hangi tolerans sınıfı seçilmeli?
Parçanın başka bir parçaya nasıl geçeceğine bağlıdır. Rulman ve hassas geçmede h6 ya da h7 aranır; genel kızak ve burçta h8 ya da h9 yeterli olabilir. Gerekenden dar sınıf yazmak maliyet ekler.
Taşlanmış mil hangi kalitelerde bulunur?
Hangi kalitelerin ve çapların taşlanmış durumda stokta olduğunu teklifte öğrenirsiniz.
